Historia

Lech Leciejewicz, archeolog, prowadzący prace na południowym brzegu Bałtyku w wielu miejscach polskiego wybrzeża wyraża opinię, że Thietmar używając określenia Salsa Cholbergiensis, przekazał nam pierwotną nazwę tej miejscowości, która brzmiałaby "Solec" lub "Sól koło brzegu". Później nazwa ta, podobnie jak w przypadku Magnum Sal koło Krakowa, dzisiejszej Wieliczka|Wieliczki, uległa skróceniu.

Jedno z najstarszych miast na Pomorze Zachodnie|Pomorzu Zachodnim, istniało na pewno już w VIII wieku, funkcjonował tu gród obronny słynny na całe Pomorze (pierwotna lokalizacja na terenie dzisiejszej wsi Budzistowo). W 1000 roku król Bolesław I Chrobry|Bolesław Wielki założył tu biskupstwo, które jednakże rychło podupadło. W XIII wieku Kołobrzeg dostał się pod kuratelę biskupów kamieńskich, ponadto po śmierci Bolesław III Krzywousty|Bolesława Krzywoustego (1138) przeszedł pod zwierzchnictwo cesarza Niemcy|niemieckiego (później króla Dania|Danii). W 1255 roku miasto otrzymało prawa miejskie, było centrum warzenie soli|warzelnictwa (do czego odniesienie znajduje się w herbie miasta), handlu oraz rybołówstwa. Od XIV wieku członek bałtyckiej Hanza|Hanzy, 1653 miasto przejęli Brandenburgia|brandenburczycy, którzy natychmiast zamienili je w twierdza|twierdzę. Od tego czasu zaczęło podupadać. W 1761 w czasie wojna siedmioletnia|wojny siedmioletniej miasto zdobyli Rosjanie.

W Napoleona. Polskie oddziały na Kołobrzeg prowadził płk Sułkowski. Komendantem Twierdzy był hrabia pruski, major August Neidhard von Gneisenau, późniejszy feldmarszałek, bohater bitwy pod Waterloo w 1815 roku. Miasto broniło się aż do podpisania Traktat tylżycki|traktatu pokojowego w Tylży, który zakończył wojnę. Wydarzenie to urosło w Prusach do rangi legendy, o bohaterstwie obrońców, naziści nakręcili w 1943 roku film "Kolberg" w reż. Veita Harlana.

Decyzją króla Prus twierdza została zlikwidowana w 1872 roku, rozpoczęła się rozbiórka fortyfikacji i stopniowo zaczął się zmieniać charakter miasta.

W 1830 r. powstał pierwszy zakład kąpieli solankowych.
W 1859 r. Kołobrzeg uzyskał połączenie kolejowe ze Szczecinem i Gdańskiem. Szybki rozwój uzdrowiska nastąpił po utraceniu przez miasto statusu twierdzy. W roku 1899 został otwarty - wzniesiony staraniem ówczesnego burmistrza Joachima Kummerta i rady miasta - wspaniały dom zdrojowy (Strandschloß).

W czasie I wojna światowa|I wojny światowej Kołobrzeg wraz ze swoimi sanatoriami i domami wypoczynkowymi przekształcił się w wielki szpital wojskowy.

W 1933 roku wysoką liczbę głosów otrzymała tu NSDAP Adolf Hitler|Adolfa Hitlera, który został honorowym obywatelem miasta i jest nim do dziś.

W listopadzie 1944 roku rozkaz Führera ogłosił ponownie Kołobrzeg twiedzą (Festung Kolberg), będącą częścią systemu Świnoujścia.

Podczas działań wojennych w 1945 Kołobrzeg został doszczętnie zniszczony, 95% zabudowy obrócono w ruinę. Zniszczeń dopełniły działania Armia Czerwona|Armii Czerwonej. Po 14 dniowych walkach, 18 marca 1945 Kołobrzeg zdobyły przez I Armię Wojska Polskiego oraz wojska radzieckie (wojska I Frontu Białoruskiego pod dowództwem marszałka ZSRR Gieorgij Żukow|Gieorgija Żukowa). Punktem zwrotnym było ściągnięcie ze zdobytego wcześniej Koszalina baterii katiusz (zwanych też "organami Stalina"), po 60 seriach wystrzelonych w kolegiatę (60 razy 16 pocisków = 960 rakiet) została ona zniszczona, a oddziały polskie mogły wejść do śródmieścia. Ostatnim punktem oporu Niemców był Fort Ujście, na którym obecnie stoi wieża latarni morskiej. Ostatnim komendantem Twierdzy Kołobrzeskiej był generał major Afrika Korps Fritz Fullriede. W marcu 1945 roku po raz ostatni użyty został relikt nowożytnej Twierdzy Kołobrzeg - galeria strzelecka (Batardeau), potężna tama, która zamykając bieg rzeki Parsęty spowodowała zalanie okolicznych terenów półmetrową warstwą wody, co znacznie utrudniło podejście wojsk pod miasto (300-letnie Batardeau zostało wysadzone w 1987 roku przez wojsko polskie w czasie oczyszczania koryta Parsęty z lodu; planowana odbudowa nigdy nie doszła do skutku, a zabytkowy materiał uległ rozproszeniu).

Jeszcze w marcu 1945 r. odbyły się tu drugie w historii miasta zaślubiny Polski z morzem.

Po wojnie Kołobrzeg przyłączono do województwo szczecińskie|województwa szczecińskiego, w roku 1950 został włączony do nowo powstałego województwo koszalińskie|województwa koszalińskiego. Od roku 1999 siedziba powiat kołobrzeski|powiatu w granicach województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego. Dnia 30 września 2006 Kołobrzeg otrzymał honorową flagę Rady Europy.

Zabytki